Het grote Incarijk en hun kalender

Inca kalender

Als in mijn vorig blogbericht beloofd – naar aanleiding van mijn bezoek aan museum Volkenkunde) – zou ik nog even in een kort berichtje terugkomen op de Inca’s. Althans ook op de bekende Inca kalender. Willen jullie echter meer weten over de Inca cultuur en zijn wetenschappen moet je even op bijgaande link klikken. Ik geef u hieronder alvast de openingstekst van die website.
“Inca’s hadden heel wat wetenschappelijk inzicht. Zo konden de ingenieurs het water voor de terrassen naar het bovenste terras op een helling leiden en ervoor zorgen dat het water tegelijkertijd naar beneden stroomde zodat ieder terras bevloeid werd.
Daarnaast waren er ook architecten die zorgvuldig bedachten hoe het grondplan van een gebouw er uit moest zien en hoe de stenen het best geplaatst werden.”

En … waren ze op vlak van wiskunde, geneeskunde en tijdsberekeningen ‘hun tijd ver vooruit’.
De Inca’s maakten van een zeer ingewikkeld reken- en telsysteem gebruik; de quipu. Dat waren een soort koorden die gebruikt werden om allerlei informatie weer te geven. Dit deden ze door middel van knopen.
Hierdoor kon men alle getallen en data vastleggen volgens rekenkundige tabellen.

Inca rijkWaar woonden ze?
De Inca’s bouwden een rijk op in Zuid-Amerika (zie foto). Het Inca rijk was in territoriaal opzicht het grootste ter wereld over een lengte van 4000 kilometer. Schattingen van de bevolkingsgrootte variëren tussen de 7 en 12 miljoen. Vanaf de dertiende eeuw leefde het volk in een gebied rondom hun hoofdstad Cuzco in het huidige Peru.

Inca’s heersten in Zuid-Amerika
In het begin bestond het rijk van de Inca’s slechts uit een aantal steden in het huidige Peru.
Vanuit het centrum Cuzco breidden de Inca’s hun rijk uit door via geweld of diplomatie buursteden en buurstaatjes te veroveren. Klik hieronder op de link voor de wiki gegevens.
Het Inca rijk werd een gigantisch imperium, dat delen besloeg van het huidige Peru, Chili, Bolivia, Ecuador, Colombia en Argentinië.

Zodat u maar even op de hoogte bent over welk een machtig volk we het hier hebben. Want er zijn boeken vol van geschreven en ook het internet staat er erg vol mee. Mijn interesse werd getrokken – in museum van Volkenkunde te Leiden – door een afbeelding van de Inca kalender.

Kalender (zie lange foto rechts uit Volkenkunde)
Elke maand werd naar een bepaalde eredienst genoemd;
januari Uchuc Pocoye (kleine rijpingstijd) – februari Hatun Pucuy (grote rijpingstijd) – maart Pacha-Puchuy (bloeitijd) – april Ayri Huay (feest van de Sapa Inca) – mei Aymoray quilla (grote oogstfeest) – juni Inti-Raymi (zonnefeest) – Juli Anta-Situwa (reiniging van de aarde) – augustus Capac-Situwa (algemene reiniging) – september Coya-Raymi (feest van de Maan) – oktober Uma-Raymi (feest van het water) – november Ayamarca (processie ter ere van de overledenen) – december Capac-Raymi (schitterend feest).
De laatste maand van het jaar met een schitterend feest.
Vandaar dat we nu ook allemaal schitterende feestlichtjes in huis en tuin hebben gedurende de kerst.

Slotwoord
Het opvallende van al die culturele wetenschap is de constatering dat we allemaal een deel(‘tje) uitmaken van de wereldhistorie. En dat er nog heel veel volk na ons zal leven met die wetenschap.
Best triest te noemen als je zou zien (en ook zal weten vanaf een wolk o.i.d.) hoe de aardbol er dan zal uitzien en je er dan niets meer aan kunt doen.

Heb een schitterend feest en tot volgend jaar in Uchuc Pocoye (de kleine rijpingstijd).

Wereldberoemde musea..

Leiden staat al jarenlang wereldwijd op de culturele kaart met – onder meer – zijn musea. Jullie kunnen hier een overzichtje bekijken om een keuze te maken naar de vele (rijks)musea in Leiden. Jullie scribent ging de afgelopen week in een gezelschap van zes personen naar het museum van Volkenkunde.

Volkenkunde
Ik was daar ongeveer 20 jaar niet meer heen geweest en nu circa vier uur aan het rondwandelen. Naast een paar pijnlijke voeten (TIP: zorg voor goed loopschoeisel) kon ik veel – omtrent de vele landen waar ik nog nooit ben geweest – bekijken en erover te weten komen. Het is zeker aan te bevelen om – zeker als trotse Leidenaar – naar de vele verzamelde rijkdommen te komen kijken.

Bij dit artikel/blog zien jullie aan weerszijden een tweetal beelden van ‘wachters’, die aan het begin van de zaal de wacht houden voor de schatten uit Indonesië. Dat was dan ook mijn start die middag van 13.00-17.00 uur. Vanzelfsprekend was er af en toe ook nog enige ravitaillering nodig (leuke barruimte), maar dan erna weer met goede moed naar het volgende kijkspektakel.

Boeddha zaal
Er is tevens een wereldberoemde (wist ik bijvoorbeeld niet) Boeddha zaal in het museum. Ik heb voor jullie ook een foto meegebracht van de tekst uit het museum (Tja, ik weet niet of dit wel mocht), maar dan kunnen jullie meelezen dat ik niet zit te jokken (zie foto rechts).
Een begrip in Leiden en ver daarbuiten.

Inca kalender
Er is in dit museum zoveel te zien dat ik dit niet in een blogje van circa 300 woorden kan samenvatten en zal daarom volgende week nog een vervolg op dit blogje maken. Lijkt wel promotiemateriaal op deze manier, tja.
Ik zal jullie ook nog iets vertellen over de beroemde (of is het beruchte) Inca kalender.

Cliffhanger
Maar dat volgende week.
Dan hebben jullie weer een goede reden om volgende week even terug te keren en hier het volgende blog te kunnen lezen.

Graag tot dan.

Spel of toch het sportplezier

Herkennen jullie het volgende?
Als je altijd heb gedacht een spelletje te spelen maar dat het opeens-  als een soort virus – onder de huid komt en je het dan als een sport gaat zien. Tja. Niet alleen voor mij toch? Voor velen onder jullie toch ook herkenbaar?!
Ik heb altijd gezegd: ‘als een spel competitie wordt heet het voortaan sport’.

Trotse Opa
Met dit in gedachte zat ik onlangs met mijn 6-jarige kleindochter op de bank een spelletje te doen. Dat dacht ik althans. Ik ben zelf al jarenlang een schaker en nu in ruste in die sport. Hoewel ik nog altijd via een app enige snelschaak partijtjes op de smartphone speel. Met wisselend succes overigens.
Wie schetste mijn verbazing dat m’n kleindochter mij vroeg om te gaan schaken. Ze is waarschijnlijk – via mijn genen bij mijn jongste dochter – besmet met het schakersvirus, want ze bleek er best aanleg voor te hebben.
Natuurlijk ben ik vermoedelijk een (te) trotse Opa, maar ze lijkt echt een belofte in die denksport.

Rust
Ik vertelde jullie hierboven dat ik in ruste ben van de schaaksport. Maar ik wil toch nog even dat woord aanstippen: ‘rust’.
Deze blogmogelijkheid geeft mij de gelegenheid om een paar keer per maand (zie elders op de site mijn blogarchief) u even ‘Bey te kletsen‘.
Dat kan dan gaan over diverse sporten (of spellen zo jullie willen) en daar zijn dan op de redactie weer een hele colonne aan andere scribenten bij betrokken. Zo zijn er correspondenten verantwoordelijk voor de roerselen over hun sport en clubs. Of dit nu over het biljarten gaat: Ben Duivenvoorde levert ons gelukkig veel aan vanuit het Biljartcentrum Oegstgeest. Of over andere sporten als dammen, bridge, schaken, darten, etc.
We houden onze lezers/bezoekers, in de afgelopen maand zelfs zo’n 28.000 bezoekers (?), dan ook graag op de hoogte.
Blijkbaar bent u met velen die dit regionieuws leuk vinden..

Jan Bey.

 

Van regen naar zonneschijn..

De redactie van deze website wordt dit jaar voor het eerst voor een groot deel vanuit Frankrijk gedaan. We bezitten daar sinds 2018 een Frans huis en we zijn van plan er van het voorjaar tot en met eind oktober  te gaan verblijven. Dit jaar lukte ons dit vier keer een maandje. Natuurlijk hebben we vanzelfsprekend een kort lijntje via internet met het thuisfront. Daar zijn ze vermoedelijk ook blij dat ze even van ons af zijn.

Toen we in september jl. weer vertrokken naar Frankrijk zagen we veel water uit de hemel komen en dat was – volgens weerdeskundigen – dan ook wel nodig. Maar ik vind het drie keer niks. Fijn was het om te zien dat de zon er af en toe doorkomt en dan een fraaie regenboog produceert.
Ik heb echter na lang zoeken nog altijd geen pot met goud kunnen ontdekken onderaan die regenboog.

Zonneschijn
De zon laat zich in Frankrijk nu eenmaal wat vaker en langer zien dan in Nederland. Dat is een van de redenen dat we hier graag zijn. De rust van de vulkaanstreek (Puy) waar we verblijven (werelderfgoed inmiddels) doet ons meer dan goed. Het leven in het drukke westen van ons land (Leiden e.o.) – met overvolle agenda’s voor een ieder – is een wereld van verschil.

Ik ontving een (jaloers) app’je van het thuisfront (zie foto rechts) met de temperaturen van dit weekend in onze omgeving. Te zien is dat we heerlijk terras en tuinweer hebben en waarschijnlijk even een kleurtje oplopen of gaan bijwerken. Dat is dan voor degene die tegen die zon kan, ik moet er niet te lang in vertoeven, want niet zo goed voor mijn gestel. Niets bijzonders hoor, voel me er goed bij.
Vlakbij hebben we in een klein dorpje (Marcillat en Combraille) een heerlijk terras gevonden bij de lokale tabak en goktent met fantastische rosé uit de zuidelijke warmtestreek. Ook zo’n slank tapbiertje (Paulaner) is niet te versmaden.
Zo. Heb ik jullie nu al een beetje jaloers gekregen?
Dat is het leuke m.i. van deze blog. Je kunt alle bezoekers (toch weer met ca. 18.000 deze maand) even lekker maken.
‘Lekker maken ..’; is dat typisch Leids?

Chateau
In ons dorp – ik schreef er al vaker iets over – is een chateau vanuit de 11e of 12de eeuw en die is de afgelopen periode (ongeveer tien jaar) flink in alle vroegere luister bijgewerkt en opgeknapt. Er is zelfs een oude slotgracht omheen – inmiddels droog – waar je nu een mooie rondwandeling kunt maken. Ik zal er nog eens een fotoserie van maken en die hier dan plaatsen.
Voor jullie beeld plaats ik hier alvast een fraai plaatje. Als je onder de poort doorgaat kom je op een groot dorpsplein met onder meer het gemeentehuis van Pionsat (Mairie). Echter ook nog enkele winkeltjes en een restaurant dat jammer genoeg zelden open gaat.
De Fransen werken om te leven en leven niet om te werken.
Een mooie gedachte om deze blog mee af te sluiten.

Waar is het gewoon leuk winkelen?

Afgelopen weekeinde was er in Leiden weer veel aan de hand. Het mooie opgeknapte centrum van Leiden werd weer flink bezocht. Zo konden bezoekers (en er waren er veel) op zaterdag naar de Nacht van Ontdekkingen. Zoals u op bijgesloten banner van de website – zie linkje – kunt zien waren er onder meer lezingen en was er zelfs een programma waarbij je ook nog ergens een driegangen-menu kon nuttigen. Echter zag ik dat te laat om eraan mee te doen. Jammer.
Maar ik zag bijvoorbeeld op maandag in het Leidsch Dagblad een verslag van een zwemwedstrijd in het Rapenburg. Erg veel deelnemers zwommen 800 meter in het grachtwater van het Rapenburg en haalde zodoende en passant ook nog ruim een ton (105.000 euro) op voor het goede doel. BL’er Jochem Meyer  werd tweede in die wedstrijd. Zijn trainer won. Chapeau! Is dat een kunst of niet? En dan bedoel ik vanzelfsprekend die opbrengst.

Zon(nig)dag
De zondag gaf een heerlijke najaarszon te zien (in Limburg zelfs een prachtige zomerse 27 graden) en dat gaf mij ook de gelegenheid om weer eens het centrum van Leiden te bezoeken. Dit oude centrum is de afgelopen tien jaar door het gemeentebestuur op een fraaie wijze opgeknapt. Dat mag ook wel eens opgemerkt worden.
Op bijgaande foto een gitarist die speelde met begeleiding van een heel groot concertorgel. Je waande je daarbij in hogere sferen.

Actie voor woningen of Action
Het is dan wel jammer dat in dat mooie Leidse centrum opnieuw een warenhuis gaat verdwijnen. Na jarenlang V&D daar te hebben gehad en nu zit (zat) Hudson’s Bay in dat monumentale pand. Uit het nieuws konden we vernemen dat aan het eind van dit jaar ook Hudson’s Bay gaat verdwijnen uit het Nederlandse straatbeeld. Jammer, maar naar ik begreep probeerde men een soort Beijenkorf retail te zijn. Dat bleek geen goed plan in Leiden. In Leiden zou in dat pand heel goed een XL Action kunnen zitten. Een goedkoop alternatief voor de vele dure merken en producten. Echter wat ik bij het nieuws kon vernemen is dat er landelijk zo’n 75 miljoen huur in de pand(en) gaan zitten. Dat lijkt me onder meer voor de Action niet op te brengen. Misschien moeten ze in Leiden maar denken aan de grote woningnood en er veel appartementen in gaan aanbrengen. Op de begane grond daar dan weer wel een Action? Ik zou er zeker komen kijken/kopen!

Maandje vrijaf en hop naar Frankrijk

Ik heb in de hele maand april geen enkele blog kunnen schrijven, maar u wel over de spel of sport op de hoogte gehouden. Dat kan altijd, zeg je dan, maar ik was echt druk met het opknappen van een Frans huis! Ja, echt?! Mijn vrouw en ik zijn al meer dan tien jaar op zoek naar een geschikte woning in Frankrijk. En dan bij voorkeur in de Auvergne. Dat lukte ons in het najaar van 2018 dan toch eindelijk. Ja, dat is de streek waar we al vele Nederlanders naar toe hebben zien gaan in het Tv-programma: ‘Ik Vertrek’.

Kijk u nog maar eens op dit bijgaande linkje van de uitzending van 4 mei jl. of klik links op de foto van het programma.

Pionsat
Het Franse Pionsat (ca. 1100 inwoners) heeft al twee keer in het middelpunt van dit programma gestaan. En afgelopen maand waren wij veel bezig met het opknappen van ons huis in datzelfde plaatsje (zie foto rechts). Ja sorry het is daar een erg mooie streek. We hebben daar ook nog een fruitboomgaard bij met een oppervlakte van 2100 m2.

Gelukkig beschikken we daar ook over een goede (voornamelijk Nederlandse) kennissenkring met veel grasmaai en ander apparatuur. Anders was dit voor mij een ‘beetje teveul’ geweest. Op bijgaande foto is goed te zien dat er nog avonden/nachten waren waarbij een goed brandende houtkachel een welkome warmte aanvulling bleek.

We gaan er deze zomer nog vaker naar toe en dan niet alleen voor het opknappen van het huis.
We willen ook zelf opknappen.

‘Als een koe naar een nieuw hek..’

Een dagboek (blog) op deze website bijhouden is natuurlijk wel leuk om te doen, maar je vraagt je wel af: wie leest dit in vredesnaam allemaal?! Van sommige vrienden(innen) weet ik via een reactie – zowel schriftelijk als bij een ontmoeting – dat ze m’n roerselen wel lezen. Nou, daar doen we het dan maar voor.
Ik ben niet zo’n sociaal type die dan direct in gesprek gaat over het door mij geschreven thema. Soms kijken ze me aan ‘als een koe naar een nieuw hek‘ als ik niet de gewenste reactie vertoon, als waar ze op hoopten of in feite ook rekenden. Ach ja het was toch leuk leesvoer, denk ik dan.

Mamma, just killed..
Even een voorbeeldje. Zo ging ik onlangs twee keer naar de met Oscars bekroonde film Bohemian Rhapsody. Een groot deel van de vriendenkring ging toen met me mee, maar er zijn er ook die mij dan met zo’n eerder gememoreerde blik in hun ogen aankijken. Kijk, dat begrijp ik dan weer niet. Je kunt die muziek niks vinden, maar dit tijdsbeeld van één van de grootste muzikale fenomenen ter wereld, mag je niet in je muziekarsenaal missen. De bij zijn leven al een legende genoemde Freddy Mercury is op een geweldige manier neergezet door de acteur Rami Malek. Veel kijkers in de zaal slikte bij enkele scenes een paar tranen weg (jong en oud vreemd genoeg), maar er kon gelukkig ook worden gelachen. Klik maar eens op de link hierboven en dan kom je in te trailer van die film. Als u het nog wilt zien kan ik het van harte aanbevelen. Vanaf eind 2018 tot heden zijn er in Nederland al meer dan 2½ miljoen mensen naar toe geweest.

Ok, leuk is dan weer de foto rechts die een van mijn muzikale vrienden naar me app’te.
Actueel is ‘ie zeker en ook gek op een poes..:-)

Over het nieuws en locatieproblemen

Veel bezoekers aan deze website weten dat ik ook als toernooidirecteur acteer in het Leiden Chess Tournament. Dit jaar van 11-21 juli al voor de dertiende keer. Dat getal van 13 is ons geluksgetal (dat is ‘ie ook voor die grote schaker Gary Kasparov, maar dit terzijde). Nu is er met de verkoop van het denksportcentrum in 2018 een locatieprobleem ontstaan bij de 13de editie. Immers moet dit centrum op 1 augustus leeg en zonder huurders worden opgeleverd. Ok, het zal waarschijnlijk nog iets langer open mogen zijn, maar alle clubs zullen ongetwijfeld in september of zoveel eerder al ‘eieren voor hun geld’ hebben gekozen en een andere club- of speellocatie hebben.

Na maandenlang zoeken kreeg ik n.a.v. berichten in het Leidsch Dagblad  op 5 en 7 maart jl. de hulp aangeboden van de gemeente Leiden en dan met name van de afdeling Sport. Die hulp was goed en hartverwarmende, echter leidde dit niet snel tot een aansprekende locatie.
Nu wil het geval dat er toch nog een scholengemeenschap in beeld komt (Da Vinci) en een prachtige sporthal, een paar honderd meter buiten Leiden in Zoeterwoude-Rijndijk.
Dus nog even nog een paar dagen wachten en we weten waar die 150-200 schakers uit meer dan tien landen zullen gaan spelen/sporten.

Sluit tevens mooi aan op motto van deze website.
Binnenkort meer..

Wat is dat toch met Lorem Ipsum..

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit..
Hebben jullie ook al eens een website gemaakt (jahaa vast wel) en daarbij een standaard thema gebruikt? Grote kans dat je dan bij webdesigners de standaard tekst ‘Lorem Ipsum‘ hebt gezien. Het lorem ipsum is voornamelijk bekend omdat de tekst in verschillende grafische programma’s of tekstverwerkers is ingebed. Van deze tekst bestaan talloze varianten, die enkel de eerste zinsnede of de opzet ervan gemeen hebben.

Lorem Ipsum
Is in gebruik als een proeftekst bij drukkerij- en zetterijbedrijven. Lorem Ipsum is de standaard proeftekst in deze bedrijfstak sinds de 16e eeuw, toen een onbekende drukker een zethaak met letters nam en ze door elkaar husselde om een font-catalogus te maken.
De standaardversie van het Lorem Ipsum stamt uit circa 1500 en begint als volgt:
‘Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.’
Hoe is jullie latijn? Op deze tekst bestaan echter talloze varianten, die alleen de eerste zinsnede (Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit) steeds gemeen hebben.

Al erg oude tekst
Virginia professor Richard McClintock: ‘Het heeft niet alleen vijf eeuwen overleefd maar is ook, vrijwel onveranderd, overgenomen in elektronische letterzetting. Lorem Ipsum komt uit de secties 1.10.32 en 1.10.33 van “de Finibus Bonorum et Malorum” (De uitersten van goed en kwaad) door Cicero, geschreven in 45 v.Chr.’
Ook gelezen: “Neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit…
“Er is niemand die van pijn zelf houdt, die het zoekt en die het hebben wil, eenvoudigweg omdat het pijn is…”

Pijnlijk?
Nee hoor. Ik heb al een poosje die werkzaamheden (sites en hun content) en er is niets pijnlijk aan.
Het is leuk werk om een website leesbaar en interessant te maken en te houden.

Maak ik ongemerkt toch weer een beetje reclame voor www.janbey.nl 🙂

Kleine werkzaamheden en erover bloggen

De oplettende bezoeker aan deze website zal af en toe (al dan niet tijdelijk) een advertentie zien verschijnen die interessant lijkt. Nu kun je op de site een adlogo zien van Jan Bey media services. Jahaa, dat is hier jullie eindredacteur.
Wat blijkt nu. De laatste jaren deed en doe ik erg veel binnen mijn netwerk (het is net werken) veel op het gebied van communicatie, website, content management en ga zo maar door. Schrijven en fotobewerking voor een handjevol sites hoort daar ook bij.

Nu heb ik – na veel advies van familie en vrienden – dan toch maar als aanvulling op m’n pensioengat een klein media bedrijf gestart met al die werkzaamheden. Op deze pagina ziet u rechts mijn visitekaartje. Dus als u problemen heeft met de bouw van een website (webdesign) of content problemen (komt erg veel voor) stuur mij dan een mailtje en dan maken we een afspraak hiervoor.

Portfolio
Gebruikelijk is dan dat ik een aantal referentiesites kan opnoemen. Nou als u naar m’n website www.janbey.nl (origineel!) klikt zult u zien dat ik een aantal sites laat zien die er in de afgelopen periode door mij (lees ons) zijn gemaakt.

De meest recente is die van de Spaanse (Catalaans) olie (oli) & azijnen (vinagre) op www.olidorado.nl
Daar zit dan ook een webshop bij die door ons is gemaakt.
Onlangs ook aan een proeverij meegeholpen (lees gewerkt).
Foto’s (op)gemaakt. Blijkt erg leuk communicatief werk.

Bijna vanzelfsprekend zijn er nog meer werkzaamheden die dan erg nodig zijn.
Wat te denken van naamsbekendheid en dan werkzaamheden boeken.
Natuurlijk niet teveel willen, want er is ook nog zoiets als een leven ernaast als aow’er met pensioengat!

Nou, heb ik toch maar meteen hier ook reclame gemaakt voor mijn media service adviesbureau.